12 september 2007

Plasterk wil verbod Mein Kampf opheffen


Minister Plasterk heeft, als minister van media en letteren, verklaard dat hij eigenlijk wel af wil van het verbod op de verspreiding van Hitler's Mein Kampf. De Nederlandse vertaling van dit geschrift is het enige verboden boek in Nederland. Het verbod is puur symbolisch want wie het wil lezen kan het echt wel te pakken krijgen. En anders is er nog de oorspronkelijke Duitse editie die vrij verhandeld wordt. In het recente verleden zijn antiquairs aangehouden die het boek te koop aanboden. Meestal werden de boeken in beslag genomen, maar de handelaren kregen geen straf.
Ook is al eerder gepleit voor opheffen van het verbod, al was het alleen maar om mensen in de gelegenheid te stellen kennis te nemen van het gedachtegoed van de nazi's. Tien jaar geleden stelde de Minister van Justitie Sorgdrager (D66) dat een uitgave van Mein Kampf als (wetenschappelijke) kennisbron wel is toegestaan. Want het is natuurlijk wel een belangrijke bron om de geschiedenis va de Tweede Wereldoorlog te kunnen begrijpen. Als de uitgever dit doel aangeeft en zich nadrukkelijk distantieert zou er volgens haar geen probleem zijn. Wat verboden is, zo zou men kunnen zeggen, is de nazi-propaganda, het haat zaaien tegen de joden.

Hoogleraar mediarecht Dommering bestrijdt in 2003 in NRC Handelsblad het verbod van Mein Kampf op juridische gronden.Hij wijst er op dat de Staat der Nederlanden het auteursrecht, dat na de oorlog over "Mijn Kamp" is verworven, oneigenlijk gebruikt. Op die grond is in de jaren zeventig een Belgische herdruk van het boek in Nederland verboden. Dat is oneigenlijk volgens Dommering omdat het auteursrecht geen middel is om de vrije informatiestroom te beperken, zoals blijkt uit een uitspraak van de Hoge Raad.
Ook Mr. Erik Jurgens, Eerste Kamerlid voor de PvdA bepleit in dat jaar opheffing van het verbod. Het is censuur door de overheid en dat is in strijd met de grondwet. Over het boek zegt hij in NRC Handelsblad: "Ik kwam er met moeite en weerzin doorheen. Maar sindsdien heb ik niemand meer geloofd die zei dat we het niet hadden kunnen zien aankomen." Ronnie Naftaniel van het CIDI sluit zich bij hem aan. Het lijkt hem een goed idee om al degenen die nu zo makkelijk "Hamas, Hamas, joden aan het gas" roepen dit boek eens te laten lezen om te beseffen wat het allemaal betekent.

Op de radio hoorde ik vanmorgen een discussie tussen Houwink ten Cate van het NIOD en Meindert Fennema, hoogleraar politicologie aan de UvA. Houwink ten Cate pleitte voor handhaving van het verbod om de nazislachtoffers te beschermen. Fennema vond dat een verbod in strijd was met de vrijheid van meningsuiting. Wat hem betreft is haat zaaien niet een goed argument om de uitingsvrijheid te beperken en hij zou het desbetreffende artikel dan ook graag uit de strafwet schrappen. Ik vind dat een riskant standpunt. Haat zaaien, zoals de nazi's deden, kan wel degelijk schade veroorzaken aan mensenlevens, ook als de dreigementen die er mee gepaard gaan niet direct worden uitgevoerd. Ik vind dat de maatschappij de middelen moet hebben om minderheden daartegen te beschermen. Maar sancties moeten natuurlijk altijd wel worden afgewogen tegen het belang van een grondwettelijk beschermd vrij politiek debat tussen burgers.
Het haatzaaiende karakter van Mein Kampf was genoemd door Wilders toen hij zijn pleidooi hield om de Koran te verbieden. Zijn redenering was als Mein Kampf verboden is moet de Koran ook verboden worden want dat boek zaait haat tegen mensen met een ander geloof dan de islam. Plasterk zei nu dat hij Wilders op dit punt wel kon volgen; alleen kwam hij tot een andere conclusie: verbied niet de Koran, maar hef het verbod op Mein Kampf op. Dat hij hiermee de voor moslims nogal kwetsende vergelijking tussen nazisme en islam feitelijk overneemt is hem waarschijnlijk ontgaan. Ben benieuwd of iemand hem daarop nog gaat aanspreken.
Opheffing van het verbod op Mein Kampf zal er nu niet van komen. Het CDA is tegen en krijgt steun van de Minister die er over gaat, Hirsch Ballin van Justitie. De angst om een verkeerd signaal af te geven is te groot. De symboliek zal het wel winnen van een rationele en principiële toepassing van de grondwettelijke uitingsvrijheid.
,

1 opmerking:

Edwin Mijnsbergen zei

Ik zag het op het journaal en verbaasde me ook over alle ophef.

In de bibliotheek is het ook al jaren zo dubbel: niet uitleenbaar maar wel vrij opvraagbaar uit het magazijn. D.w.z.: zonder toezicht. Dus iedereen kan naar hartelust kopieëren.

En niet beschikbaar voor IBL.

Ik heb het altijd eigenaardig gevonden.