Het komt niet vaak voor dat de Nederlandse rechter gevraagd wordt een boek te verbieden. Afgelopen maand waren er twee zaken waarin geprobeerd werd de verspreiding van een publicatie tegen te houden.
De Rutgersstichting slaagde daarin. In hoger beroep heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden een eerder vonnis bevestigd waarin de Stichting Civitas Christiana wordt verboden het Zwartboek Lentekriebels verder te verspreiden. In het Zwartboek Lentekriebels brengt Civitas Rutgers in verband met pedofilie en schrijft zij dat Rutgers kinderen aanzet tot seksuele handelingen (‘seksualiseert’). Dat zou blijken uit het lesmateriaal dat de Rutgersstichting heeft verspreid onder basisscholen om in de Week van de Lentekriebels 'relationele en seksuele' voorlichting te geven. De rechtbank: 'Het gaat hier om een botsing tussen het recht op vrijheid van meningsuiting van Civitas tegenover het recht op eerbiediging van de eer en goede naam van Rutgers. De vrijheid van meningsuiting kent grenzen. Het hof heeft een afweging gemaakt tussen het belang van Civitas om vanuit haar christelijke visie haar mening vrij te kunnen uiten en het belang van Rutgers om beschermd te worden tegen ongefundeerde beschuldigingen.' Ook in het hoger beroep oordeelde de rechter dat de beschuldigingen aan het adres van Rutgers over pedofilie, kinderpornografie en het aanzetten van jonge kinderen tot het verrichten van seksuele handelingen ongefundeerd zijn. Het hof verbiedt Civitas ook dergelijke beschuldigingen langs andere weg te verspreiden (waar de stichting blijkens haar website nog geen gehoor aan heeft gegeven).
Uit het vonnis lees ik dat het hof niet zozeer de mening van Civitas Christiana veroordeelt ten aanzien van de seksuele voorlichting zoals die door de Rutgersstichting wordt ingevuld, maar wel de wijze waarop dat gebeurt met niet onderbouwde, als feiten gepresenteerde stellingen over de kwaadaardige bedoelingen van Rutgers. Daar is dan ook een oproep aan gekoppeld aan de ouders om hiertegen in actie te komen. Geheel in de lijn met het doel van deze ultraconservatieve beweging die zegt te vechten 'voor de overwinning van de christelijke tradities, het gezin en de vrijheid van Nederland. Tegen het oprukkende multiculturalisme, de genderideologie en de cultuur van de dood.' Kennelijk wordt daarbij geen middel geschuwd. Het is goed dat de Rutgersstichting de rechter heeft gevraagd daar paal en perk aan te stellen.
Zedenzaak
Het tweede recente geval van een boekverbod gaat op een andere manier ook over seksualiteit en het gezin. Maar in dit geval is een verbod door de rechter in Arnhem afgewezen. Het gaat om het boek 'Het waren toch mijn ouders' waarin een vrouw vertelt hoe zij en haar zussen zijn misbruikt door haar vader. De man is veroordeeld tot zestien jaar cel voor het ruim twintig jaar lang seksueel misbruiken en mishandelen van zijn vier dochters. Haar drie zussen wilden publicatie voorkomen. Ze eisten ook inzage van de tekst.
De zus die het boek met een journalist schreef stelt dat het gaat over haar persoonlijke beleving van haar jeugd, haar ervaringen met jeugdzorg en hulpverlening en de strafzaak tegen de ouders. Ze zegt verder dat in het boek slechts in algemene zin uitlatingen over de zussen voorkomen, waarbij hun namen zijn gefingeerd en enkel geboortejaren worden genoemd, die in de gepubliceerde strafzaak reeds zijn geopenbaard. Er zou niets in het boek voorkomen dat ook al niet door de strafzaak in de openbaarheid kwam. De rechter vindt dat de zussen daartegen onvoldoende hebben ingebracht waaruit kan worden afgeleid dat sprake zal zijn van een disproportionele schending van hun privacy. De reeds voorafgaand aan deze kortgedingprocedure met de zussen gedeelde fragmenten uit het boek geven daar in ieder geval geen aanwijzingen voor. De rechter ziet dan ook geen reden is om voorafgaand aan de publicatie van het boek een verbod uit te vaardigen.
Een dergelijk verbod zou in Nederland ook wel een erg vergaande maatregel zijn. Het kort geding lijkt mij daarom een op voorhand al verloren zaak. De drie zussen hadden tegen deze uitkomst beschermd moeten worden.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten