De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema keert zich tegen de vernieling van verkiezingsposters. „Het is niet alleen vandalisme , het is ook ondemocratisch”, stelt ze maandag. „Wat je idealen of motieven ook zijn, ondermijn vrije verkiezingen niet. Poten af van de verkiezingsposters!” Vooral de posters van Forum voor Democratie moeten het ontgelden met hakenkruizen en Hitlersnorretjes op de foto van Lidewij de Vos.
Ook posters van D66 in Sittard en van Leefbaar Rotterdam zijn beklad met swastika's en verwijzingen naar het fascisme. Een 'rondje langs de velden' levert verder meldingen op uit de Betuwe, De Bilt, Hendrik-Ido-Ambacht, Berlicum, Oisterwijk, Leiderdorp, Ronde Venen, Woerden en Hoogmade. Ook CDA, SGP, CU, VVD en GroenLinks-PvdA hebben te lijden onder de vernielingen. En overal worden ze betreurd door burgemeesters die eenzelfde boodschap hebben als Halsema. Burgemeester Haverkamp van De Bilt: 'Dit veroordeel ik ten zeerste; dit hoort niet thuis in onze democratie. Ik roep u daarom op elkaar in elkaars waarde te laten en u goed te laten informeren door deze uitingen.'
De burgemeesters hebben gelijk. In de verkiezingsstrijd moeten alle stemmen gehoord kunnen worden. Het dwarsbomen van de uitingen van een concurrent is uit den boze. Vrije verkiezingen in een democratisch land vereisen tolerantie ten opzichte van alle deelnemers. Burgemeesters staan in Nederland boven de partijen en het is duidelijk dat zij zich in die functie zorgen maken over dit soort acties, die velen met hen ook zullen zien als een betreurenswaardige uiting van de toenemende politieke polarisatie en de vijandigheid tegen alle politiek.
Maar de posterstrijd is niet van vandaag of gisteren. Wie wat langer meegaat zal zich de borden met verscheurde affiches nog wel herinneren. Het 'overplakken' van affiches op de borden die vroeger in veel gemeenten in verkiezingstijd werden geplaatst was een vast onderdeel van de campagne. Iedereen wist dat het niet netjes was, maar het gebeurde toch wel. Het gevecht om de aandacht hoorde er bij. En waar gevochten wordt is overtreding van de regels altijd dichtbij.
Het past niet, dat is duidelijk. Toch aarzel ik om Halsema c.s. volledig gelijk te geven. De strijd om de posters is ook onderdeel van de strijd over waarden die in verkiezingen een rol spelen. Het Hitlersnorretje is ook een statement dat gezien mag worden, zou je kunnen zeggen, net als de leuzen op de affiches. En dit statement komt in elk geval voort uit een democratische gezindheid die sympathie oproept, ondanks dat er regels overtreden worden.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten